Praktijk InterZijn blog

Voor extra inspiratie.

Wanneer kan een familieopstelling helpen en wanneer past een andere therapie beter?
    Een koptekst toevoegen om de inhoudsopgave te genereren
    Wanneer kan een familieopstelling helpen en wanneer past een andere therapie beter?
      Een koptekst toevoegen om de inhoudsopgave te genereren

      Wanneer kan een familieopstelling helpen en wanneer past een andere therapie beter?

      Zwolle en Raalte

      Misschien merk je dat je steeds in dezelfde rol terechtkomt binnen je familie. Je voelt je verantwoordelijk voor anderen, vindt grenzen stellen lastig of raakt telkens betrokken bij dezelfde conflicten. Je hebt gehoord dat een familieopstelling kan helpen om patronen te onderzoeken. Maar hoe weet je of dat bij jou past? En wat als je klachten eigenlijk ergens anders mee te maken hebben?

      Belangrijkste inzichten

      Een individuele familieopstelling kan een hulpmiddel zijn om familierollen, loyaliteit en terugkerende familiepatronen te onderzoeken. Maar niet iedere klacht vraagt om deze werkvorm. De hulpvraag staat centraal, niet de methode.

      Wanneer familieopstellingen en systemisch werk passend kúnnen zijn:

      • Je komt steeds in dezelfde rol terecht binnen je gezin (de helper, de bemiddelaar, de stille)

      • Je ervaart moeite met grenzen stellen naar ouders, broers of zussen

      • Je hebt schuldgevoelens richting je familie, ook als je rationeel weet dat je niets fout doet

      • Je herkent terugkerende patronen in relaties die lijken op dynamieken uit je gezin

      • Je worstelt met een sterk verantwoordelijkheidsgevoel voor familieleden

      Wanneer juist een andere therapie logischer is:

      • Bij een specifieke beladen herinnering die je blijft herberleven: EMDR is dan beter onderzocht

      • Bij veel lichamelijke spanning zonder duidelijke relatie met familiepatronen: ademtherapie kan passender zijn

      • Bij onduidelijke klachten waar eerst gesprekken en psychodynamische therapie nodig zijn

      • Wanneer je je niet prettig voelt bij symbolisch werken met poppetjes of vloerankers

      • Bij acute psychische ontregeling: dan is eerst specialistische hulp nodig

      In mijn praktijk in Zwolle en Raalte begin ik altijd eerst met een intake gesprek en aan de hand daarvan kijk ik wat nodig is. Dit bespreek ik met je en kijk ik samen met je welke therapeutische ingang past. Je hoeft dit niet zelf te beslissen. Lees meer over hoe ik werk met familieopstelling en systemische therapie.

      Is een familieopstelling iets voor mij?

      Je bent niet de enige die zich dit afvraagt. Veel mensen die bij mij komen, herkennen een patroon: altijd klaarstaan voor anderen, moeilijk nee kunnen zeggen, of het gevoel dat je je eigen plek binnen de familie nooit helemaal hebt gevonden. Ze vragen zich af: wanneer kan een familieopstelling helpen? Past bij mijn familieproblemen een familieopstelling of therapie? Wat als mijn klachten niets met mijn familie te maken hebben?

      Een individuele familieopstelling is vooral een manier om relaties, familierollen, verwachtingen en onbewuste patronen te onderzoeken. Het kan helderheid bieden over hoe jij je verhoudingen met familieleden ervaart. Maar bij andere klachten – bijvoorbeeld een specifieke traumatische herinnering of vooral lichamelijke spanning – kan een andere benadering beter passen.

      In mijn praktijk begin ik nooit met “ik ga met jou een familieopstelling doen.” Ik begin met luisteren naar wat jij wilt veranderen. Heb je eerder gelezen over waarom je je altijd verantwoordelijk voelt voor je familie, over steeds dezelfde patronen herhalen, of over hoe een individuele familieopstelling praktisch werkt? Dan sluit deze blog daar direct op aan.

      Wanneer kan een (individuele) familieopstelling helpen?

      Familie opstellingen zijn een vorm van systemisch werk, oorspronkelijk ontwikkeld door psychotherapeut Bert Hellinger. Met deze methode kunnen verborgen dynamieken en onbewuste patronen in relaties zichtbaar worden. Familieopstellingen maken onbewuste patronen zichtbaar die soms al generaties worden overgedragen. Maar het is een hulpmiddel, geen wondermiddel.

      Een familieopstelling kan passend zijn bij:

      • Steeds in dezelfde rol terechtkomen binnen je gezin van herkomst – bijvoorbeeld “de sterke”, “de redder” of “het zorgenkind”

      • Moeite om nee te zeggen tegen ouders of andere familieleden, steeds over je eigen grenzen gaan

      • Terugkerende familieproblemen of conflicten waarbij je het gevoel hebt ertussenin te staan

      • Gevoelens van buitensluiting of “anders” zijn binnen je familie

      • Sterk verantwoordelijkheidsgevoel dat je belemmert in je eigen dagelijks leven

      • Hardnekkige patronen van schuld richting familie

      • Onverwerkt familieverlies of taboes die niet besproken worden

      • Emotionele blokkades of onverklaarbare gevoelens die je niet goed kunt plaatsen

      Bij een individuele sessie werk je met poppetjes of vloerankers om posities, afstanden en spanningen symbolisch neer te zetten. Dat kan een innerlijk beeld geven van hoe jij je relaties ervaart. Gevoelens van schuld of onrust kunnen op deze manier onderzocht worden. Veel mensen ervaren meer innerlijke rust na een opstelling, en inzicht uit familieopstellingen kan helpen bij terugkerende patronen in relaties.

      De wetenschappelijke onderbouwing voor familieopstellingen is echter beperkt. In een systematisch overzicht van twaalf studies rapporteerden negen positieve effecten op welzijn en zelfinzicht, maar de methodologische kwaliteit verschilt sterk. Gebruik daarom liever “kan helpend zijn als ingang” dan “lost dit op.”

      Samen ontdekken welke aanpak past EMDR hypnotherapie ademtherapie familieopstelling

      Bij welke hulpvragen kan systemisch werk passend zijn?

      Er is een belangrijk verschil tussen systemisch kijken en een familieopstelling doen. Systemisch werk is een manier van kijken naar jou in relatie tot je familie, partner of werk, met aandacht voor rollen, verwachtingen, loyaliteit en verstrikkingen. Een familieopstelling is daar één specifieke werkvorm binnen, waarbij representanten of symbolen je familiesysteem zichtbaar maken in de ruimte.

      Systemisch werken begint vaak in een gewoon gesprek. Samen onderzoeken we welke plek jij inneemt, welke loyale bewegingen je maakt en welke onbewuste patronen je steeds herhaalt. Onbewuste loyaliteiten kunnen namelijk leiden tot herhalingspatronen in relaties – ook buiten je gezin. Systemisch werk onderzoekt deze loyaliteiten en helpt bij het doorbreken van destructieve patronen.

      Voorbeeldvragen waarbij systemisch kijken zinvol kan zijn:

      • “Waarom voel ik me zo verantwoordelijk voor mijn ouders, ook nu ik volwassen ben?”

      • “Waarom probeer ik steeds conflicten in mijn familie op te lossen?”

      • “Waarom vind ik het zo lastig om eigen keuzes te maken als mijn moeder het daar niet mee eens is?”

      • “Waarom voel ik me schuldig als ik een grens stel naar een familielid?”

      • “Waarom neem ik in vriendschappen en op mijn werk steeds de zorgrol op me?”

      Soms is het voldoende om deze patronen in een gesprek te onderzoeken. Daarvoor hoeft niet altijd een opstelling gemaakt te worden. Verborgen dynamieken – zoals verwachtingen rond ‘sterk zijn’ of ‘loyaal blijven’ – kunnen ook in een gesprek helder worden, zonder mystiek.

      Waarom voel ik me schuldig als ik nee zeg tegen mijn familie?

      Zwolle en Raalte

      Je zegt een keer nee tegen oppassen of meegaan naar een ziekenhuisafspraak. De rest van de avond voelt het alsof je iemand hebt laten vallen. Dat schuldgevoel is herkenbaar voor veel mensen.

      Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen schuldgevoel (“ik doe iets verkeerd”) en daadwerkelijke verantwoordelijkheid (afspraken en zorgtaken waar de verantwoordelijkheid ligt bij jou). Typische gedachten zijn:

      • “Ik ben egoïstisch als ik nee zeg.”

      • “Als ik het niet doe, wie dan wel?”

      • “Een goede dochter/zoon hoort dit toch te doen?“

      • “Straks zijn ze teleurgesteld in mij.“

      Angst voor afwijzing kan leiden tot gekoppeld schuldgevoel en verantwoordelijkheidsgevoel. Angst om afgewezen te worden kan oververantwoordelijkheid versterken. Emotioneel verwaarloosde volwassenen ervaren vaak schuldgevoelens en schaamte, ook wanneer ze niets verkeerds doen.

      Dat je je schuldig voelt, betekent niet automatisch dat je iets verkeerd doet. Soms is het oude gewoonte of angst die zich als schuldgevoel laat voelen. Juist door steeds over je eigen grenzen heen te gaan, loop je het risico jezelf kwijt te raken. Gezonde grenzen stellen kan op de lange termijn ook de relatie met je familie beschermen.

      De rol van loyaliteit: houden van zonder jezelf kwijt te raken

      Loyaliteit betekent in gewone woorden: je verbonden voelen met je familie, rekening willen houden met elkaar, het gevoel dat je je ouders of familie iets “verschuldigd” bent voor wat zij voor jou deden. Systeemloyaliteit is de onbewuste drang om trouw te blijven aan de familie – zelfs wanneer dat spanning voelt.

      Loyaliteit kan mooi én ingewikkeld zijn. Je wilt misschien je eigen weg gaan – verhuizen, een andere baan kiezen – maar bent bang dat je ouders in Zwolle, Raalte of omstreken zich afgewezen voelen. Of je wilt Kerst een keer met vrienden vieren, maar de familieverwachting is dat iedereen komt. Emotionele verwaarlozing leidt soms tot een gebrek aan verbinding met jezelf, waardoor je niet meer goed weet wat jij eigenlijk wilt.

      Loyaliteit op zich is geen probleem. Het wordt zwaar als verbondenheid voelt alsof je verplicht bent om je eigen gevoelens en eigen behoeften structureel op de tweede plaats te zetten. Soms wordt binnen een familie impliciet doorgegeven wat “een goede zoon of dochter” behoort te doen, zonder dat dit ooit hardop is afgesproken.

      Familierollen: welke plek heb jij binnen jouw gezin?

      Binnen bijna ieder gezin nemen mensen vanzelf bepaalde rollen in: de sterke, de zorger, de bemiddelaar of de rustbrenger. Misschien ben jij degene die altijd de verjaardagen organiseert, het contact tussen broers en zussen onderhoudt, of als eerste gebeld wordt bij problemen.

      De reddersrol is een gedragspatroon waarbij iemand zichzelf opstelt als de redder in de familie. Relatieproblemen kunnen ook ontstaan door de neiging om te “redden” in liefdesrelaties – het patroon beperkt zich niet alleen tot je gezin.

      Parentificatie is wanneer een kind de rol van ouder op zich neemt. Parentificatie ontstaat vaak door emotionele afwezigheid van ouders. Ouders met problemen kunnen kinderen dwingen om ouderlijke verantwoordelijkheden op zich te nemen. Parentificatie kan leiden tot een gevoel van oververantwoordelijkheid in volwassenheid. En ook zonder het woord parentificatie te kennen: parentificatie leidt tot oververantwoordelijkheid in het volwassen leven.

      Als je jarenlang gewend bent een bepaalde rol te vervullen, kan het onveilig of egoïstisch voelen om die rol te veranderen – ook al heb je inmiddels een eigen leven opgebouwd. Niet elke rol is ongezond. Het gaat erom of jij keuzevrijheid ervaart en of je rol ten koste gaat van je eigen grenzen en energie.

      Waarom blijf ik zorgen, ook als ik er moe van word?

      Zwolle en Raalte

      Je bent doodmoe, maar je zegt toch weer ja tegen een bezoek, telefoontje of praktische klus, omdat “het nu eenmaal moet”. Herkenbaar?

      Zorgen voor anderen kan ook een manier zijn om met je eigen gevoelens om te gaan. Je hoeft je eigen angst, leegte, boosheid of eenzaamheid minder te voelen als je druk bent met de ander. People pleasers kunnen zichzelf vergeten wanneer ze zich verantwoordelijk voelen voor anderen. Emotionele besmetting leidt ertoe dat je de emoties van familieleden opneemt alsof het jouw eigen emoties zijn.

      Mogelijke drijfveren onder het zorgen:

      • Angst voor conflicten of het ongemak bij teleurstelling.

      • De overtuiging dat je pas goed genoeg bent als je veel geeft.

      • Oververantwoordelijkheid kan voortkomen uit een behoefte aan controle – als jij het regelt, kan het tenminste niet misgaan.

      • Angst om iemand kwijt te raken.

      Soms is zorgen niet alleen iets wat je voor de ander doet, maar ook iets waarmee je probeert ongemak in jezelf te vermijden. Maar het kan ook zo zijn dat er echt veel zorg nodig is. Dan helpt het om te onderzoeken welke delen van de zorg bij jou horen en wat eventueel gedeeld of anders geregeld kan worden.

      Het verhaal onder het verhaal: wat speelt er eigenlijk vanbinnen?

      In mijn werk kijk ik niet alleen naar “ik zeg altijd ja.” Ik kijk ook naar wat je voelt en denkt op het moment dat je ja zegt terwijl je eigenlijk nee wilt zeggen.

      Laag voor laag kan dat er zo uitzien:

      1. Zichtbaar: “Ik ben altijd aan het regelen voor mijn familie.”

      2. Daaronder: “Ik mag andere mensen niet teleurstellen.”

      3. Nog dieper: “Als ik niet help, denken ze dat ik geen goed kind ben.”

      4. Overtuigingen: “Ik ben bang dat ik niet goed genoeg ben.”

      Er zijn psychologische patronen die voortkomen uit opvoeding of gezinssystemen. Oververantwoordelijkheid ontstaat vaak door emotionele verwaarlozing in de kindertijd. Ook kan oververantwoordelijkheid voortkomen uit emotionele verwaarlozing in de kindertijd op een subtielere manier – niet per se door grote gebeurtenissen, maar door de manier waarop er thuis met emoties werd omgegaan. Volwassenen die emotioneel verwaarloosd zijn, voelen zich vaak niet goed genoeg.

      Het verhaal onder het verhaal hoeft geen groot trauma te zijn. Soms gaat het om herhaalde boodschappen, subtiele ervaringen, of de sfeer waarin je opgroeide. Vanuit een psychodynamische benadering onderzoek ik samen met je deze innerlijke lagen, rustig en op jouw tempo.

      Hoe kan systemisch werk helpen bij je verantwoordelijkheidsgevoel?

      Systemisch werk betekent: samen kijken naar jou in de context van je familie. Naar rollen, plek, verwachtingen en de onzichtbare lijntjes tussen familieleden. Vragen die aan bod kunnen komen:

      • Welke plek neem jij in ten opzichte van je ouders en broers/zussen?

      • Voor wie voel jij je extra verantwoordelijk?

      • Wat gebeurt er in jou als je een grens wilt stellen?

      • Welke familiepatronen herken je rond “zorgen” en “sterk zijn”?

      Recent onderzoek laat zien dat systemische therapie significante verbetering kan geven in familiefunctioneren en klachtenvermindering. Systemisch werk zoekt niet naar “wie schuldig is,” maar naar hoe patronen zijn ontstaan en welke andere mogelijkheden er nu zijn. Het geeft nieuwe perspectieven, maar claimt niet om verborgen familiefeiten objectief zichtbaar te maken.

      Individuele familieopstelling: in beeld brengen wat jij draagt

      In mijn praktijk in Zwolle en Raalte werk ik met individuele familieopstellingen, bijvoorbeeld met poppetjes of vloerankers. Je zet jezelf, ouders, broers, zussen of thema’s neer in de ruimte. Vervolgens kijk je naar afstanden en posities en onderzoeken we samen wat je daarbij voelt.

      Mogelijke vragen bij een opstelling:

      • Waar sta jij ten opzichte van een zieke ouder?

      • Voel jij je groter of kleiner dan je ouders?

      • Waar ligt verantwoordelijkheid die eigenlijk niet bij jou hoort?

      Een individuele familieopstelling is een hulpmiddel om jouw beleving en patronen zichtbaar te maken. Het is geen bewijs van wat de ander voelt of bedoelt, en de wetenschappelijke onderbouwing is beperkt. Wie meer wil lezen over hoe een individuele familieopstelling werkt, kan terecht op de pagina over familieopstelling en systemische therapie.

      Hoe werk ik in mijn praktijk met dit soort klachten?

      In mijn praktijk in Zwolle en Raalte onderzoek ik samen met je waarom je je zo verantwoordelijk voelt voor anderen. Ik kijk naar de situaties waarin dat gebeurt, wat je voelt wanneer je nee wilt zeggen en welke gedachten of verwachtingen daarbij een rol spelen.

      Het proces begint met samen in kaart brengen: in welke situaties voel je die verantwoordelijkheid? Hoe voelt dat in je lichaam? Welke grenzen zou je willen stellen maar vind je nog spannend?

      Vanuit mijn psychodynamische benadering kijk ik ook naar het verhaal onder het verhaal. Wanneer familierollen en verwachtingen een belangrijke plek innemen, kan systemisch werk of een individuele familieopstelling een passende ingang zijn. Er is geen standaardpakket: sommige cliënten hebben genoeg aan gesprekstherapie, anderen hebben baat bij lichaamsgericht of systemisch werken. Er worden geen behandelgaranties gegeven, maar er is ruimte om stap voor stap te onderzoeken wat bij jou past.

      Een herkenbaar voorbeeld (fictief)

      Dit is een fictief voorbeeld, gebaseerd op situaties die ik in de afgelopen jaren regelmatig tegenkom.

      Lisa is 41 en woont in de regio Zwolle. Ze werkt fulltime, heeft een partner en twee kinderen. Daarnaast rijdt ze elke week naar Raalte om haar moeder te helpen, regelt de administratie voor haar vader en organiseert alle familiebijeenkomsten. Wanneer ze een weekend voor zichzelf plant, voelt ze spanning. Ze denkt: “Als ik het niet doe, laat ik ze in de steek.”

      In therapie onderzoeken we samen wat er onder dat gedrag ligt. Lisa ontdekt dat ze als kind al in een zorgende positie naast haar moeder is gaan staan – ze was degene die de rust bewaarde. De overtuiging “ik moet sterk zijn, anders valt alles uit elkaar” draagt ze al jaren mee.

      In een individuele familieopstelling wordt zichtbaar hoe zij zichzelf positioneert: dicht bij haar moeder, ver van haar eigen plek. Stap voor stap onderzoeken we wat er gebeurt als zij haar eigen plek meer inneemt.

      Lisa begrijpt beter waarom nee zeggen zo moeilijk voelt. Ze oefent met kleine grenzen en merkt al iets meer ruimte in haar eigen leven. Maar het patroon is niet “magisch weg” – het blijft een proces van oefenen en bewust kiezen.

      Hoe kun je grenzen stellen zonder je familie af te wijzen?

      Zwolle en Raalte

      Grenzen stellen is niet hetzelfde als je familie afwijzen. Je blijft betrokken, maar neemt niet alles meer over. Het stellen van grenzen is essentieel om oververantwoordelijkheid te verminderen. Gemiddeld tonen mensen met overmatige verantwoordelijkheidsgevoel moeite met grenzen stellen – je bent daarin dus niet de enige.

      Praktische stappen:

      • Neem een paar zinnen de tijd voordat je ergens ja op zegt.

      • Maak een lijst van wat echt jouw verantwoordelijkheid is en wat bij een ander hoort. Bespreek dit met de anderen, maar hou je eigen lijst goed in de gaten.

      • Bedenk vooraf een vriendelijke manier om nee te zeggen: “Ik wil je graag helpen, maar ik kan deze week alleen op woensdag.”

      • Of: “Ik hoor dat je het moeilijk hebt, maar dit stuk kan ik niet van je overnemen.”

      De ander mag teleurgesteld zijn. Jij mag oefenen om bij dat ongemak aanwezig te blijven zonder meteen je grens in te trekken. Oververantwoordelijkheid kan ook de persoonlijke groei van anderen belemmeren – wanneer jij altijd alles oplost, krijgt de ander minder kans om zelf met situaties om te gaan.

      Zelfzorg is cruciaal voor mensen met een te groot verantwoordelijkheidsgevoel. Een grens betekent niet dat je minder om iemand geeft. Bij mantelzorg of echte afhankelijkheid is het soms nodig om samen met andere familieleden of hulpverlening naar een haalbare verdeling te kijken.

      Wanneer is het zinvol om hierover te praten met een therapeut?

      Het kan helpend zijn om professionele ondersteuning te zoeken wanneer je:

      • Structureel over je eigen grenzen gaat.

      • Veel schuldgevoelens ervaart.

      • Jezelf voortdurend wegcijfert.

      • Uitgeput raakt of slaapt slecht.

      • Niet meer weet wat je zelf wilt of nodig hebt.

      • Hetzelfde patroon blijft herkennen in je relaties.

      Professionele ondersteuning kan helpen om patronen van oververantwoordelijkheid te doorbreken. Je hoeft niet te wachten tot je een burn out hebt of te veel spanning hebt. Je mag ook eerder steun zoeken als je merkt dat familiepatronen je spanning geven. Een therapeut kan helpen om onderscheid te leren maken tussen wat van jou is en wat van een ander, en om ruimte te maken voor je eigen gevoelens en eigen grenzen.

      Afsluiting: goed voor jezelf zorgen én van je familie houden

      Je kunt betrokken zijn bij je familie zonder verantwoordelijk te zijn voor alles wat anderen voelen, doen of meemaken. Jouw verantwoordelijkheid gaat ook over goed voor jezelf zorgen.

      Een groot verantwoordelijkheidsgevoel is vaak opgebouwd uit liefde, verwachtingen, familierollen en soms emotionele verwaarlozing. Maar je kunt vandaag stappen zetten om anders met die verantwoordelijkheid om te gaan. Oververantwoordelijkheid kan leiden tot het verwaarlozen van eigen behoeften – en dat hoeft niet zo te blijven.

      Door te onderzoeken welke gevoelens, verwachtingen en patronen onder je verantwoordelijkheidsgevoel liggen, kan er meer ruimte ontstaan om bewust te kiezen wat je wel en niet op je verantwoordelijkheid neemt.

      Wat zou er in jouw leven veranderen als je niet langer automatisch iedere verantwoordelijkheid op je neemt, maar eerst even zou stilstaan bij wat echt van jou is?


      Dit artikel is geschreven door Nicolette van der Valk van Praktijk InterZijn. In mijn praktijk werk ik onder andere met psychodynamische therapie, hypnotherapie, systemisch werk, EMDR, ademtherapie en lichaamsgericht werk bij terugkerende patronen, angst, belastende ervaringen en persoonlijke groei.

      De ervaring van anderen

      Waar kan ik je mee helpen?

      Als je iets over mij wil weten? Klik hier.

      Nicolette van der Valk

      Psychodynamisch therapeut.

      Wat is psychodynamische therapie?
      Dat is therapie waar ik (als therapeut) kan putten uit heel veel therapievormen. Een aantal vormen zijn EMDR, hypntherapy-, systemische therapie en familieopstelling, regressietherapie, NLP, voeding en nog veel meer. Geen tas vol maar een koffer vol tools.
      Zo kan ik per persoon en per situatie een combinatie op maat maken die werkt.

      Het heeft mij altijd geboeid hoe mensen denken en wat hen beweegt. Mijn liefde voor psychologie en vitaliteit is ontstaan vanuit persoonlijke ervaringen. Verandering in leefstijl en focus hebben mij geholpen mijn klachten te overwinnen, waarna het mijn missie is geworden om ook anderen te helpen.

      Wil je meer weten of een afspraak maken, neem dan contact met mij op.

      Erkenning:

      “Acknowledging is the most healing movement.”

      Veelgestelde vragen over je verantwoordelijk voelen voor je familie

      Sommige mensen komen van nature en door hun geschiedenis sneller in een patroon terecht waarin ze zich verantwoordelijk voelen voor alles om hen heen. Dat is geen teken dat jij “raar” bent, maar het kan wel betekenen dat jouw verantwoordelijkheidsgevoel uit balans is geraakt. Het helpt om te onderzoeken welke situaties dit gevoel aanzetten en welke overtuigingen daarbij opkomen – neem daar eens rustig de tijd voor, alleen of met een vertrouwd persoon.

      Niet altijd. Emotionele verwaarlozing ontstaat door een gebrek aan emotionele validatie – wanneer kinderen leren dat hun gevoelens er niet toe doen. Emotionele verwaarlozing kan leiden tot overmatig verantwoordelijkheidsgevoel in volwassenheid. Maar soms spelen actuele omstandigheden, karakter of culturele verwachtingen een grotere rol. Het is waardevoller om nieuwsgierig te zijn naar jouw persoonlijke verhaal dan om jezelf in een vast etiket te plaatsen.

      Stel jezelf vragen als: “Ben ik hier feitelijk of moreel verantwoordelijk voor?” en “Zou dit ook gebeuren als ik er niet was?” Vaak helpt het om met iemand anders mee te kijken – een vriend, vriendin of therapeut – omdat je eigen patroon voor jezelf vaak heel “normaal” voelt. De manier waarop je naar verantwoordelijkheid kijkt, is vaak zo vertrouwd dat je niet meer in de gaten houdt wat eigenlijk bij jou hoort en wat niet.

      Het is normaal dat verandering in een patroon weerstand oproept. Anderen moeten wennen wanneer jij niet meer alles oplost. Zet kleine, duidelijke stappen en leg rustig uit waarom je een grens stelt, terwijl je betrokken blijft. Als de reacties van je familie je onzeker maken, kan het helpen om daar ondersteuning bij te zoeken. Verandering aan de andere kant van een patroon heeft tijd nodig.

      Minder contact is niet per se de oplossing. Vaak gaat het meer om anders omgaan met verantwoordelijkheid binnen het bestaande contact: duidelijkere grenzen, beter luisteren naar je eigen gevoelens, reëlere verwachtingen. Het doorbreken van patronen gaat meestal stap voor stap. Een therapeut kan helpen onderzoeken welke vorm van afstand of nabijheid voor jou en jouw situatie passend is, zodat je een leven leeft dat meer bij je past.

      Wil je graag met mij praten over je gevoelens?

      Neem dan gerust contact met me op.
      Mogelijk kan ik je verder op weg helpen, zodat jij weer fijn in je vel komt te zitten.

      Veel liefs en succes in deze toch wel gekke tijd.

      Afspraakplanner

      InterZijn draait op SYS Platform SYS Platform - Website platform voor ambitieuze ondernemers