Wat gebeurt er tijdens een EMDR-sessie?
Zwolle en Raalte
Belangrijkste inzichten
- Tijdens een emdr sessie werk je aan het verwerken van nare herinneringen door tegelijkertijd bilaterale stimulatie te ontvangen, zoals oogbewegingen, tikjes of trillingen. De emotionele lading van de herinnering neemt hierdoor af, terwijl de herinnering zelf behouden blijft.
- Een emdr behandeling bestaat uit acht fasen en is gestructureerd én veilig opgebouwd. Jij houdt altijd de regie: ik begeleid je stap voor stap en stem het tempo volledig af op jou, met mogelijkheden voor pauzes wanneer dat nodig is.
- EMDR helpt bij het verwerken van schokkende gebeurtenissen en is internationaal erkend als eerste keus behandeling bij ptss.
- Een emdr sessie duurt meestal 60 tot 90 minuten. De meeste behandelingen vereisen 2 tot 7 sessies, afhankelijk van de aard van de klachten.
- In mijn praktijk combineer ik emdr therapie wanneer dat passend is met hypnotherapie, psychodynamische therapie en systemisch werk, zodat de behandeling aansluit bij jouw persoonlijke situatie.
Inleiding: van theorie naar praktijk – wat gebeurt er nu echt in een EMDR-sessie?
In eerdere artikelen schreef ik over wat EMDR precies is en hoe EMDR in je hersenen werkt. Daarin legde ik uit dat emdr staat voor eye movement desensitization and reprocessing – een behandelmethode die eind jaren ’80 werd ontwikkeld door Francine Shapiro. Maar veel lezers vragen mij vervolgens: hoe ziet een emdr behandeling eruit in de praktijkruimte? Werkt emdr echt? Is het pijnlijk? Hoe voelt het?
Dit artikel geeft stap voor stap antwoord op die vragen. Ik beschrijf precies wat er gebeurt vanaf het eerste contact tot na de sessie, zodat je weet wat je kunt verwachten. Als therapeut bij Praktijk InterZijn lever ik altijd maatwerk. Samen kijken we of emdr geschikt is voor jouw situatie, en of het past bij jouw hulpvraag en draagkracht.
Start van een EMDR-traject: intake, veiligheid en kiezen of EMDR geschikt is
Een emdr behandeling begint niet met bilaterale stimulatie, maar met intakegesprek. Tijdens het eerste gesprek verken ik je hulpvraag, je levensloop in grote lijnen en je huidige klachten, zoals herbelevingen, nachtmerries, schrikreacties, somberheid of vermijding.
Ik besteed veel aandacht aan veiligheid en stabiliteit. Kunnen emoties worden opgevangen? Is er voldoende steun in je omgeving? Zijn er andere problemen, zoals hoge stress of middelengebruik, die eerst aandacht vragen? EMDR is niet geschikt als er geen vertrouwensband is met de therapeut, dus dat eerste contact is essentieel.
EMDR wordt vooral ingezet bij belastende herinneringen aan een traumatische gebeurtenis, maar ook bij langduriger traumatische ervaringen zoals mishandeling, seksueel geweld of seksueel misbruik. EMDR is effectief bij post-traumatische stressstoornis (ptss) en kan ook effectief zijn bij fobieën en paniekstoornissen. Soms verwijs ik naar een gz psycholoog of psycholoog als dat beter aansluit bij de situatie.
In vergelijking met exposure therapie, waarbij je langdurig in gedachten terugkeert naar de nare gebeurtenis, werkt EMDR met kortere momenten van confrontatie in combinatie met een afleidende taak. Soms zet ik eerst stabiliserende gesprekken en ontspanningsoefeningen in voordat we met de verwerking starten. Ik leg ook uit hoe EMDR in je hersenen werkt, zodat je begrijpt waarom deze traumabehandeling effectief kan zijn.
Voorbereiding: samen bepalen welke herinnering centraal staat
Zwolle en Raalte
De keuze voor welke herinnering we behandelen, maak je nooit alleen. Samen maken we een soort tijdlijn van ingrijpende gebeurtenissen: het auto-ongeluk in 2015, de ziekenhuisopname, de scheldpartijen in de jeugd. Stap voor stap bepalen we welke nare gebeurtenis de meeste spanning oproept en waar we het beste kunnen beginnen.
Voor één sessie kiezen we meestal één specifiek beeld: het moment dat de meeste spanning geeft. Denk aan het horen van slecht nieuws, het gezicht van iemand die schreeuwde, of het moment van een klap. Op een schaal van 0 tot 10 meten we hoeveel spanning of angst dat ene beeld nu oproept – dit noemen we de SUDS-score, en die gebruiken we om de voortgang te volgen.
Ik vraag ook naar de negatieve gedachte die bij de herinnering hoort, bijvoorbeeld “Ik ben niet veilig” of “Het is mijn schuld”. Daarnaast formuleren we een helpende, positieve gedachte: “Ik ben nu veilig” of “Ik deed wat ik kon”. Je hoeft niet alle details te vertellen als dat te zwaar is. EMDR kan ook werken met beknopte informatie – het gaat erom dat je brein het verwerkingsproces kan starten.
Stap voor stap: wat gebeurt er tijdens een EMDR-sessie?
EMDR-sessies duren gemiddeld 30 tot 90 minuten; in mijn praktijk plan ik meestal 60 tot 90 minuten in. Een emdr behandeling bestaat uit acht fasen, en binnen één sessie doorlopen we er vaak meerdere. Je blijft gedurende de hele sessie bij bewustzijn en aanspreekbaar.
De sessie begint met een korte check-in: hoe gaat het nu, hoe was de afgelopen week? We bevestigen welke herinnering we vandaag behandelen en meten de spanning op de schaal. Vervolgens vraag ik je om het nare moment zo helder mogelijk voor ogen te halen, met het erbij horende beeld, geluiden, gevoelens en lichamelijke sensaties zoals een brok in de keel of druk op de borst.
Dan starten we met een EMDR-ronde:
Je richt je op het beeld en de bijbehorende gedachten
Tegelijkertijd ontvang je bilaterale stimulatie (lichtjes, tikjes of geluid) gedurende 20 tot 40 seconden
Na elke set vraag ik: “Wat merk je nu?” of “Wat komt er boven?”
Soms komen er nieuwe plaatjes, gedachten of lichamelijke reacties op, zoals “Ik zie ineens het gezicht van de ambulancebroeder” of “Mijn keel voelt minder dicht.” Dit hoort bij het verwerkingsproces. Lichaamsscans kunnen helpen om resterende spanning te identificeren. We herhalen de sets totdat de spanning rond het beeld duidelijk zakt, vaak naar 0 tot 2 op de schaal.
Bij de afronding koppelen we een positieve gedachte aan de herinnering, doen een korte ontspanningsoefening en maken praktische afspraken voor na de sessie.
De EMDR-kit en bilaterale stimulatie: hoe EMDR werkt zonder alleen oogbewegingen
Zwolle en Raalte
Een EMDR-kit is een hulpmiddel om je hersenen afwisselend links en rechts te prikkelen, waardoor het verwerkingsproces op gang komt. De therapie gebruikt afleidende stimuli zoals oogbewegingen, maar er zijn meer mogelijkheden.
Concreet kan een EMDR-kit bestaan uit een lichtbalk met een bewegend lampje dat je ogen volgen, trilkastjes die je in je handen houdt, en klikgeluidjes via een koptelefoon. Dit ondersteunt het proces van movement desensitization and reprocessing via meerdere zintuigen. In Praktijk InterZijn kan ik de snelheid, intensiteit en vorm van stimulatie precies afstemmen op de cliënt. Bij hoge spanning ga ik langzamer; bij gevoelige cliënten kies ik zachtere trillingen.
De keuze voor de vorm van stimulatie wordt altijd samen gemaakt. Sommige cliënten vinden visuele prikkels fijn, anderen juist geluiden of zachte trillingen. Bij oogproblemen kies ik geen intensieve oogbewegingen. EMDR kan ook zonder kit, met handbewegingen, maar een EMDR-kit zorgt vaak voor meer comfort en een stabieler ritme.
Belangrijk: emdr werkt doordat het werkgeheugen belast wordt. Je bent afgeleid door de stimulatie terwijl je tegelijkertijd aan de herinnering denkt. Hierdoor wordt de herinnering levendig maar minder bedreigend – niet door “magische” apparatuur, maar door hoe je werkgeheugen functioneert.
Wat kun je tijdens een EMDR-sessie ervaren?
Veel mensen vragen: hoe voelt een emdr sessie? Is EMDR pijnlijk? Kun je huilen? EMDR is lichamelijk niet pijnlijk. Het kan emotioneel intens zijn omdat je naar een schokkende gebeurtenis teruggaat, maar ik pas het tempo altijd aan en we kunnen pauzeren.
Een cliënt kan tijdens EMDR verschillende lichamelijke en emotionele reacties ervaren. Veelvoorkomende emoties zijn verdriet, angst, boosheid en opluchting. Soms voel je verwarring of verbazing wanneer nieuwe nare herinneringen opkomen die je lang hebt weggestopt.
Lichamelijke reacties zijn normaal: gespannen spieren, trillende handen, druk op de borst, of juist een gevoel van warm worden. Sommige cliënten moeten huilen tijdens EMDR – dat is helemaal oké. Ik houd de emotionele veiligheid in de gaten en we kunnen altijd vertragen.
EMDR vermindert de levendigheid van traumatische herinneringen. Dat merk je in de praktijk doordat gedachten en overtuigingen verschuiven: van “Ik ben machteloos” naar “Ik heb het overleefd.” De levendigheid van het beeld neemt af; het voelt doffer, verder weg, minder bedreigend. De verandering in emotionele lading is vaak goed merkbaar. Beelden die je eerder emotioneel maakten, worden als het ware “op hun plek” gelegd in je geheugen, zodat je er minder last van hebt in bepaalde situaties in je dagelijks leven.
Na de sessie: naverwerking, mogelijke reacties en praktische tips
Wat merk je na een emdr sessie? Het brein werkt nog door. Na een EMDR-sessie blijven cliënten informatie verwerken, wat kan leiden tot nieuwe inzichten, dromen of herinneringsfragmenten in de dagen erna.
Veelvoorkomende reacties in de eerste paar dagen:
Moeheid of dromerigheid
Tijdelijk wat meer spanning of emoties
Nieuwe stukjes herinnering of dromen over de nare gebeurtenis
Een gevoel van opluchting of juist even “leegheid”
Na EMDR kunnen klachten tijdelijk toenemen, maar ze verminderen daarna meestal. Dit hoort bij het verwerkingsproces – vergelijkbaar met hoe je brein gebeurtenissen verwerkt tijdens de slaap.
Concreet advies voor nazorg: plan geen extreem druk programma direct na de sessie. Kies liever voor een rustige wandeling, warm douchen, schrijven in een dagboek, of lichte afleiding zoals muziek luisteren. Noteer kort wat je opvalt – minder spanning bij het langsrijden van een bepaalde plek, of juist een nieuwe gedachte – zodat we dit in de volgende sessie kunnen bespreken.
Je mag altijd contact opnemen als je je erg onrustig voelt. Ik bespreek voorafgaand aan de behandeling wat je dan kunt doen en welke afspraken er zijn.
Hoeveel EMDR-sessies zijn er nodig en waarom elke sessie anders verloopt
Hoeveel emdr sessies zijn er nodig? In mijn praktijk duren sessies meestal 60 tot 90 minuten. EMDR kan 2 tot 7 sessies duren voor een eenmalig trauma, een eenmalige gebeurtenis zoals een auto-ongeluk. De meeste mensen hebben 2 tot 7 EMDR-sessies nodig, maar bij complex trauma – langdurige mishandeling, herhaald pesten of meerdere nare ervaringen – zijn soms 8 tot 12 sessies nodig.
Sommige mensen hebben na enkele sessies al voldoende hulp; anderen hebben meer tijd nodig. EMDR-sessies worden minimaal wekelijks ingepland om het verwerkingsproces gaande te houden.
EMDR wordt aangepast aan het tempo van de cliënt. Elke sessie verloopt anders, afhankelijk van de herinnering die centraal staat, je energieniveau die dag, en hoeveel voortgang er is. Soms werkt een sessie heel helder met duidelijke verandering, soms verloopt het trager – dat is normaal.
Tussentijds evalueren we: wat is er veranderd in spanning, nachtrust, vermijding, zelfbeeld? Misschien passen we de focus aan of combineren we met andere werkvormen. Bij mijn aanbod EMDR Zwolle en omgeving kunnen lezers uit de regio terecht voor een traject dat bij hen past. Ik doe geen absolute beloftes, maar veel cliënten merken dat nare herinneringen minder scherp en minder beladen worden.
Combineren met andere therapievormen in Praktijk InterZijn
Zwolle en Raalte
In mijn praktijk integreer ik EMDR vaak met andere methoden als dat passend is bij de hulpvraag. Niet iedereen heeft genoeg aan alleen EMDR. Soms spelen er onderliggende patronen, onbewuste overtuigingen of familiedynamieken die ook aandacht vragen.
Kort samengevat:
Therapievorm | Wanneer passend |
|---|---|
Hypnotherapie | Verdiepen van ontspanning, werken met onbewuste patronen |
Psychodynamische therapie | Onderliggende thema’s en relatiepatronen onderzoeken |
Systemisch werk | Familiepatronen en loyaliteiten zichtbaar maken |
Een voorbeeld: iemand met een trauma door een nare gebeurtenis in het gezin kan EMDR krijgen op de concrete herinneringen, én systemisch werk om de rol in het gezin beter te begrijpen. EMDR is een krachtige behandelmethode, maar soms werkt het als behandelaar het beste om meerdere benaderingen te combineren.
Als je twijfelt of oude ervaringen nog invloed hebben op je leven, lees dan mijn blog “Hoe weet je of je trauma nog invloed heeft?” Je hoeft niet zelf te weten welke combinatie van therapie nodig is – dat is onderdeel van mijn professionele begeleiding. Bij ernstige depressie kan EMDR-therapie minder effectief zijn; ook dat bespreken we in eerste instantie samen, zodat we de behandeling kunnen bijsturen.
Reflectie en afronding
Tijdens een emdr sessie werk je gestructureerd aan het verwerken van belastende herinneringen. Van voorbereiding en het kiezen van een herinnering, via bilaterale stimulatie en het merken van verandering in emoties en spanning, tot naverwerking in de dagen erna. Het doel is dat de herinnering een plek krijgt zonder dat je er in je dagelijks leven last blijven houden van psychische klachten of andere klachten die ermee samenhangen. Zo ontstaat er ruimte voor een nieuw evenwicht.
Het is normaal om het spannend te vinden om te starten met emdr therapie. Een eerste gesprek is vooral bedoeld om vragen te stellen, te kijken of er een klik is, en te ontdekken of EMDR past bij jouw situatie. Kinderen kunnen overigens ook EMDR-therapie ondergaan, vaak met hulp van ouders.
Welke herinnering of gebeurtenis merk jij nog steeds op in je dagelijkse leven, ook al is die misschien al lang geleden gebeurd?
Sta daar eens rustig bij stil. En als je merkt dat die herinnering nog spanning, angst of gevolgen heeft, weet dan dat je niet alleen hoeft te zoeken naar een manier om dat te verwerken.
Dit artikel is geschreven door Nicolette van der Valk van Praktijk InterZijn. In mijn praktijk werk ik onder andere met hypnotherapie, psychodynamische therapie, systemisch werk en EMDR bij terugkerende patronen, trauma en persoonlijke ontwikkeling.
Waar kan ik je mee helpen?
Als je iets over mij wil weten? Klik hier.
Nicolette van der Valk
Psychodynamisch therapeut.
Wat is psychodynamische therapie?
Dat is therapie waar ik (als therapeut) kan putten uit heel veel therapievormen. Een aantal vormen zijn EMDR, hypntherapy-, systemische therapie en familieopstelling, regressietherapie, NLP, voeding en nog veel meer. Geen tas vol maar een koffer vol tools.
Zo kan ik per persoon en per situatie een combinatie op maat maken die werkt.
Het heeft mij altijd geboeid hoe mensen denken en wat hen beweegt. Mijn liefde voor psychologie en vitaliteit is ontstaan vanuit persoonlijke ervaringen. Verandering in leefstijl en focus hebben mij geholpen mijn klachten te overwinnen, waarna het mijn missie is geworden om ook anderen te helpen.
Wil je meer weten of een afspraak maken, neem dan contact met mij op.
Veelgestelde vragen over wat er gebeurt tijdens een EMDR-sessie
Hieronder beantwoord ik vragen die ik vaak hoor in mijn praktijk. De antwoorden zijn kort en helder, zodat je snel vindt wat je zoekt.
EMDR is lichamelijk niet pijnlijk. Je kunt het emotioneel wel als intens ervaren, omdat je terugkeert naar een nare herinnering. Ik stem het tempo altijd af op wat haalbaar is voor jou als cliënt. We kunnen op elk moment pauzeren of vertragen. De bilaterale stimulatie zelf – of dat nu lichtjes, trillingen of geluidjes zijn – voelt niet onprettig.
Nee, dat hoeft niet. Ik heb een basisbeeld en de kern nodig, maar je hoeft niet elk detail te vertellen. EMDR kan ook werken met beknopte beschrijvingen. Je mag altijd aangeven wat te privé voelt. Bij de meeste behandelingen is het belangrijkste dat je het beeld en de bijbehorende emoties en gedachten kunt oproepen; de rest volgt vanzelf.
Dit komt vaker voor dan je denkt. Soms zijn gevoelens of herinneringen niet direct toegankelijk. Ik gebruik dan andere ingangspoorten, zoals gedachten, lichamelijke sensaties of geluiden. Soms is er simpelweg wat tijd nodig voordat emoties of beelden zich laten zien. Dat maakt de sessie niet minder waardevol.
Het kan voorkomen dat spanning eerst oploopt voordat deze zakt – dit hoort bij het verwerkingsproces. Ik bewaak de veiligheid en we kunnen pauzeren, vertragen of een andere techniek inzetten. Vooraf bespreken we hoe je signalen kunt aangeven als het te veel wordt. Je bent nooit “overgeleverd” aan het proces.
Ja. EMDR kan worden ingezet bij één duidelijk trauma, maar ook bij langduriger of minder scherpe herinneringen. Dan werken we vaak met meerdere sessies, thema’s of een reeks beelden in plaats van één enkel moment. Bij sommige cliënten zijn er geen heldere beelden maar vooral lichamelijke reacties of vage onrust – ook daarmee kan EMDR werken. Hoeveel sessies nodig zijn, hangt af van de complexiteit van je verhaal.
